Od početka 2026. godine u Republici Srpskoj obezbijeđen je veći broj lijekova za oboljele od multiple skleroze i svaki pacijent koji je kandidat dobiće neki od lijekova koji modifikuju prirodni tok bolesti. Ističe ovo dr Andrea Sladoje, specijalista neurologije JZU Bolnica „Srbija“ Istočno Sarajevo.
O ovoj temi govori povodom 30. maja, Svjetskog dana borbe protiv multiple skleroze.
Multipla skleroza je hronično autoimuno, inflamatorno oboljenje centralnog nervnog sistema koje se karakteriše udruženim zapaljenskim i demijelinizacionim promjenama, kao i gliozom.
Tačan mehanizam nastanka bolesti nije poznat
„Smatra se da nastaje interakcijom genetskih faktora i faktora spoljašnje sredine. Ne može se vezati za jedan gen, već je riječ o poligenskom nasljeđivanju, dok se od faktora spoljašnje sredine navode Epstein-Barrov virus, nedostatak vitamina D i pušenje“, naglasila je dr Sladoje.
Ona ističe da je incidenca bolesti veća kod žena. Postoje tri prirodna toka multiple skleroze: relapsno-remitentni, primarno progresivni i sekundarno progresivni, a kod najvećeg broja pacijenata riječ je o relapsno-remitentnoj formi bolesti.
Dr Sladoje je pojasnila da postoje pogoršanja, odnosno relapsi, koji mogu biti motorni i odnositi se na slabost ekstremiteta, senzorni, poput utrnulosti i mravinjanja, zatim optički neuritis, koji podrazumijeva naglo smanjenje oštrine vida na jednom oku, poremećaji funkcije sfinktera, kao i vrtoglavica, koja je često prvi simptom bolesti.
„Nakon relapsa slijede periodi remisije, kada dolazi do potpunog povlačenja simptoma bolesti. Kod primarno progresivne forme bolesti neurološki deficiti se talože od samog početka. Vremenom, u prosjeku nakon 10 do 15 godina, kod većine pacijenata bolest prelazi u sekundarno progresivnu formu, koju karakteriše sporo, ali nezaustavljivo nagomilavanje neuroloških deficita“, naglasila je dr Sladoje.
Veliki značaj ranog otkrivanja bolesti
Prema njenim riječima, od velikog značaja su rano otkrivanje bolesti i pravovremeno upućivanje pacijenta neurologu već pri najmanjoj sumnji. Za postavljanje dijagnoze koriste se neuroimidžing, odnosno magnetna rezonanca mozga i kičmene moždine, lumbalna punkcija, kao i evocirani potencijali.
„Za liječenje se koriste pulsne doze kortikosteroida u terapiji relapsa, a od 1993. godine dostupna je i terapija koja modifikuje prirodni tok bolesti i usporava njenu progresiju“, navela je dr Sladoje.
Nažalost, posljednjih godina broj oboljelih je u porastu, a tačan razlog za to nije poznat. Prema posljednjim podacima, u Republici Srpskoj od multiple skleroze boluje oko 2.500 osoba, što predstavlja značajan rast u odnosu na 2018. godinu, kada je registrovano oko 1.700 pacijenata.
Svjetski dan multiple skleroze obilježava se svake godine 30. maja. Cilj ovog dana je podizanje svijesti o multiploj sklerozi kao teškoj hroničnoj autoimunoj bolesti centralnog nervnog sistema, širenje informacija o mogućnostima liječenja, kao i pružanje podrške oboljelima.